“ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” ပဲထမင္းႏွင့္ ပဲေထာပတ္ထမင္း

by ဆန္းဆန္းဦး (ျမန္မာ့အသံ) for Food Magazine

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ဒီလအတြက္ “ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” အခန္းမွာေတာ့ စာ႐ႈသူမ်ား ခံတြင္းအေျပာင္းအလဲေလးျဖစ္ေအာင္ “ပဲထမင္းႏွင့္ ပဲေထာပတ္ထမင္း” ခ်က္ျပဳတ္ သံုးေဆာင္နည္းမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္းကို ေရးသားတင္ျပထားပါတယ္။

          ပထမဆံုး ပဲထမင္းခ်က္ျပဳတ္နည္းကို တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပဲထမင္းကို ပဲမ်ိဳးစံုေပါတဲ့ အညာေဒသေတြမွာ ျမတ္ႏိုးခံုမင္စြာ စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ပဲထမင္းခ်က္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကုလားပဲ၊ ပဲစင္းငံု၊ ပဲလြမ္း၊ ပဲကတၲီပါ၊ စြန္တာနီပဲ စသည့္ပဲမ်ားနဲ႔ ႀကိဳက္ရာတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

စြန္တာနီပဲကို အသံုးျပဳမယ္ဆိုရင္ေတာ့-

၁။       စြန္တာနီပဲ  –  ႏို႔ဆီဘူး ၂ ဘူး

၂။       ဆန္  –  ၄ ဘူး

၃။       ဆား  –  သင့္ေတာ္႐ံု

၄။       ႏွမ္းဆီစစ္စစ္  –  အနည္းငယ္ လိုအပ္ပါတယ္။

          ပထမဆံုး စြန္တာနီပဲကို ေလွာ္ၿပီး ႀကိတ္ရပါမယ္။ အခြံေတြ ၾကြပ္သြားရင္ ပဲေတြ သန္႔သြားေအာင္ အခြံေတြကို ဆန္ခါနဲ႔ ျပာထုတ္ပစ္ရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ အခြံေတြ ကင္းစင္ၿပီး သန္႔ျပန္႔ေနတဲ့ စြန္တာနီပဲေတြကို ရရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဆန္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ထက္မမ်ား ခပ္ဖြဖြေလးေဆးၿပီး အိုးတစ္လံုးမွာ ထည့္ကာ ခ်က္ရပါမယ္။ အိုးပြက္ခါနီးမွာ ေစာေစာက သန္႔ထားတဲ့ စြန္တာနီပဲေတြနဲ႔ ဆားသင့္႐ံုကို ထည့္ၿပီး ေမႊေပးရပါမယ္။ ထမင္းရည္ငွဲ႔ေလာက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေရငွဲ႔ၿပီး ႏွပ္ရပါမယ္။ ခဏၾကာလို႔ အေငြ႕ေတြ တေထာင္းေထာင္းထြက္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အနံ႔သင္းသင္းေလးနဲ႔ အာဟာရျပည့္ဝတဲ့ “အညာပဲထမင္း” ပူပူေႏြးေႏြးကို ရရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပဲထမင္းပူပူေႏြးေႏြးကို ဆိမ့္ဆိမ့္ေလး စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          တခ်ိဳ႕ကေတာ့ “အင္း” ထဲက ရရွိတဲ့ ငါးေလးေၾကာ္နဲ႔ ပဲထမင္းကို တြဲဖက္စားသံုးၾကၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ငါးပိရည္က်ိဳကို ႏုပ္ႏုပ္စဥ္းၿပီး င႐ုတ္သီးစိမ္း၊ ၾကက္သြန္ျဖဴတို႔နဲ႔ င႐ုတ္သီးစပ္စပ္ေၾကာ္ထားတဲ့ “ငါးပိႀကီးေၾကာ္” နဲ႔ တြဲဖက္ကာ ေရေႏြးၾကမ္း ပူပူေလး ေသာက္ၿပီး စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။

          ပဲထမင္းကို ထမင္းရည္ငွဲ႔မခ်က္ဘဲ ထမင္းရည္ခန္းခ်က္စားလို႔လည္း ရပါတယ္။ ထမင္းရည္ခန္းခ်က္တဲ့နည္းကိုေတာ့ ကုလားပဲနဲ႔ ပဲထမင္းခ်က္တဲ့နည္းကို တင္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိဳးအစားကေတာ့ စြန္တာနီပဲနဲ႔ခ်က္တဲ့ ႏႈန္းထားအတိုင္း-

၁။       ကုလားပဲ  –  ႏို႔ဆီဘူး ၂ ဘူး

၂။       ဆန္  –  ႏို႔ဆီဘူး ၄ ဘူး

၃။       ဆား  –  အနည္းငယ္ လိုအပ္ပါတယ္။

          ပထမဆံုး ကုလားပဲေတြကို သဲ၊ ခဲေတြကင္းစင္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေရေဆးကာ နာရီဝက္ေလာက္ၾကာေအာင္ ေရစိမ္ထားရပါမယ္။ ဆန္ကိုလည္း ႏွစ္ႀကိမ္ထက္မမ်ား ခပ္ဖြဖြေလးေရေဆးၿပီး ကုလားပဲနဲ႔အတူ ပဲထမင္းခ်က္မယ့္အိုးထဲ ထည့္ရပါမယ္။ ပဲစိမ္ထားတဲ့ေရကို အခ်ိဳးအတိုင္း ထည့္ၿပီး ေရခန္းခ်က္ရင္ေတာ့ ထမင္းလည္းနပ္၊ ပဲလည္းႏူး၊ အရသာထူးလွတဲ့ “ပဲထမင္း” ကို ရရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလားပဲနဲ႔ ေရခန္းခ်က္ထားတဲ့ “ပဲထမင္း” ဟာ ႏူးညံ့အိေထြးၿပီး ဆိမ့္ဆိမ့္ေလးနဲ႔မို႔ စားရတာအရသာရွိလွတဲ့အျပင္ အာဟာရဓာတ္အေနနဲ႔လည္း ကံုလံုၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနတာေတြ႕ရပါတယ္။

          ပဲထမင္းမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ “ျမန္မာ့အစားအစာ၏ အာဟာရ” စာအုပ္အလိုအရ ပဲထမင္းစားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ ၁၇၆ ကီလိုကယ္လိုရီ၊ အဆီဓာတ္ ၅.၃ ဂရမ္နဲ႔ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၃.၃ ဂရမ္ပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

          အညာပဲထမင္းခ်က္ျပဳတ္စားသံုးပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း တင္ျပလို႔ အၿပီးမွာ “ပဲေထာပတ္ထမင္း” ခ်က္ျပဳတ္သံုးေဆာင္ပံုမ်ားနဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ား အေၾကာင္းကို ဆက္လက္ၿပီး ေရးသားတင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပဲေထာပတ္ထမင္းခ်က္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ –

၁။       ဆန္  –  ၄ ဘူး

၂။       ပဲနီေလး  –  ၁၀ က်ပ္သား

၃။       ေထာပတ္  –  ၇  ၁/၂ က်ပ္သား

၄။       ေရ  –  ႏို႔ဆီဘူး ၅ ဘူး

၅။       သၾကား  –  ထမင္းစားဇြန္း ၁ ဇြန္း

၆။       ဆား  –  အနည္းငယ္

၇။       ဆီ  –  ၂  ၁/၂ က်ပ္သား

၈။       ကရေဝးရြက္  –  ၄ ရြက္

၉။       သစ္ၾကံပိုးေခါက္  –  ၁ ေခါက္

၁၀။     ၾကက္သြန္နီ  –  ၄ ဥ လိုအပ္ပါတယ္။

          အဆာေတြအားလံုးစံုၿပီဆိုရင္ေတာ့ ပထမဆံုး ဆန္ကို ေရႏွစ္ႀကိမ္ထက္မမ်ား ခပ္ဖြဖြေလးေဆးၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ပဲနီေလးကိုလည္း ေရေဆးၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ထမင္းခ်က္မယ့္အိုးထဲမွာ ေထာပတ္ကို ၾကက္သြန္နီ၊ ကရေဝးရြက္၊ သစ္ၾကံပိုးေခါက္တို႔နဲ႔အတူ ဆီသတ္ၿပီး ဆန္တစ္ထပ္၊ ပဲနီေလးတစ္ထပ္ ျဖဴးထည့္ရပါမယ္။ ဆန္နဲ႔ ပဲနီေလးကို တစ္ထပ္စီ၊ တစ္ထပ္စီ ျဖဴးၿပီးတဲ့အခါ သၾကားနဲ႔ဆားကိုပါ ျဖဴးထည့္ၿပီး ေရ ႏို႔ဆီဘူး ၅ ဘူးကိုပါ ထည့္ကာ အိုးအဖံုးကိုပိတ္ၿပီး ခ်က္ႏိုင္ပါတယ္။

          ထမင္းအိုးဆူတာနဲ႔ အဖံုးကိုဖြင့္ၿပီး အထက္ေအာက္လွန္ေပးကာ အလယ္မီးကို ေလွ်ာ့လိုက္ရပါမယ္။ ေဘးပတ္လည္မီးထားၿပီး အဖံုးကို ျပန္ပိတ္ထားရပါမယ္။ ေရခန္းစျပဳလာရင္ ေယာက္မနဲ႔ အထက္ေအာက္ လွန္ေပးရပါမယ္။ ေရခန္းသြားရင္ေတာ့ ေအာက္မီးကို ႏုတ္ၿပီး အေပၚမီးတင္ကာ ႏွပ္ထားရပါမယ္။ ခဏၾကာလို႔ အေငြ႕တေထာင္းေထာင္း ထြက္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေထာပတ္နံ႔နဲ႔ ပဲနီေလးပါ သင္းေနတဲ့ “ပဲေထာပတ္ထမင္း” ကို ရရွိၿပီမို႔ စိတ္တိုင္းက် သံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။

          ပဲေထာပတ္ထမင္းကို ကုလားပဲနဲ႔ခ်က္လည္း ရပါတယ္။ ကုလားပဲနဲ႔ခ်က္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကုလားပဲကို ေရေဆးၿပီး ေရခန္းေအာင္ အရင္ျပဳတ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆန္ကိုလည္း ေဆးၿပီး ေရစစ္ထားရပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆန္တစ္ထပ္၊ ကုလားပဲတစ္ထပ္ ျဖဴးထည့္၍ သၾကား၊ ဆားနဲ႔ ေထာပတ္တို႔ကိုပါ ေလာင္းထည့္ၿပီး ထည့္ရပါမယ္။ ကရေဝး ရြက္၊ သစ္ၾကံပိုးေခါက္နဲ႔ ေရကိုပါ တစ္ခါတည္းထည့္ကာ အိုးအဖံုးကို ပိတ္ၿပီး ပဲနီေလးနဲ႔ ခ်က္တဲ့နည္းအတိုင္း ခ်က္ႏိုင္ပါတယ္။  ေထာပတ္ကို ၾကက္သြန္နီ၊ ကရေဝး၊ သစ္ၾကံပိုးတို႔နဲ႔ ဆီသတ္ၿပီးမွ ေဆးထားတဲ့ဆန္နဲ႔ျပဳတ္ထားတဲ့ ကုလားပဲကိုထည့္လည္း ရပါတယ္။

          ပဲနီေလးနဲ႔ ကုလားပဲ ႀကိဳက္ရာသံုးၿပီး ခ်က္ထားတဲ့ ပဲေထာပတ္ထမင္းကိုေတာ့ အဆီအဆိမ့္ႀကိဳက္သူမ်ားက ပိုၿပီးႏွစ္သက္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ပဲေထာပတ္ ထမင္းထဲမွာ မုန္လာဥနီနဲ႔ ပဲစိမ္းလံုးတို႔ကိုလည္း ထည့္ၿပီး ခ်က္လို႔လည္းရပါတယ္။ မုန္လာဥနီကို ေလးေထာင့္အတံုးကေလးမ်ား တံုးကာ ေရေႏြးဆူဆူမွာ ေရေႏြးေျဖာၿပီး ဆယ္ထားရပါမယ္။ ပဲစိမ္းလံုးကိုေတာ့ ေရေႏြးဆူဆူမွာ ဆားနဲ႔ ေထာပတ္ အနည္းငယ္ ထည့္ၿပီးေတာ့ အစိမ္းနံ႔ေပ်ာက္႐ံုတည္ၿပီး ဆယ္ယူကာ ေရေအးနဲ႔ စိမ္ထားရပါမယ္။ ပဲေထာပတ္ထမင္းခ်က္နည္းအတိုင္း ခ်က္ၿပီး ေရခန္းစျပဳလာတဲ့အခ်ိန္မွာ မုန္လာဥနီနဲ႔ ပဲစိမ္းလံုးေလးေတြ ျဖဴးကာ ႏွံ႔စပ္ေအာင္ ခပ္ရြရြေလး အသာအယာေမႊၿပီး အထက္မီးတင္ကာ ႏွပ္ရပါမယ္။ ဒီအခါမွာေတာ့ အနံ႔အရသာ ျပည့္စံုေကာင္းမြန္႐ံုသာမက မ်က္စိ ပသာဒျဖစ္ေစတဲ့ သီးစံုေထာပတ္ထမင္းကို ရရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          ပဲေထာပတ္ထမင္းထဲမွာပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါ “ျမန္မာ့အစားအစာမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အာဟာရဓာတ္မ်ား” စာအုပ္အလိုအရ ပဲေထာပတ္ ထမင္း စားသံုးမႈ ၁၀ဝ ဂရမ္မွာ အင္အားဓာတ္ ၂၁၆ ကီလိုကယ္လိုရီ၊ ကစီဓာတ္ ၃၆ ဂရမ္၊ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၉ ဂရမ္နဲ႔ အဆီဓာတ္ ၄ ဂရမ္ ပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ခ်စ္စြာေသာ စာ႐ႈသူမ်ားရွင္-

          အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ “ပဲထမင္းႏွင့္ ပဲေထာပတ္ထမင္း” တို႔ရဲ႕ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ား  အေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပရင္း “ျမန္မာ့႐ိုးရာအစားအစာႏွင့္ အာဟာရ” အခန္းကို  ဒီတင္ပဲ ရပ္နားခြင့္ျပဳပါရွင္။

Facebook Comments

Menu